Az da Olsa Gülmeye İhtiyacımız Var
Ekonomi bilimi, yüzyıllardır kıt kaynakların sınırsız ihtiyaçlar karşısındaki dağılımını inceler. Ancak modern çağın getirdiği bazı "milenyum mucizeleri", geleneksel iktisat teorilerini kökünden sarsacak niteliktedir. Özellikle kış aylarının gelişiyle birlikte, hanehalkı bütçelerinde yaşanan radikal hafifleme, ekonomi literatürüne yeni bir kavram kazandırmak üzeredir: "Görünmez Maliyet Teorisi."
Bu yeni yaklaşıma göre, doğalgaz faturalarının üzerinde yer alan o cüz'i, adeta sembolik rakamlar, aslında evlerin sadece fiziksel olarak değil, finansal olarak da ne kadar ısındığının bir kanıtıdır. Hanehalkı, kombinin derecesini artırırken cüzdanındaki paranın eksilmediğini görmenin huzuruyla kışı karşılamaktadır. Benzer şekilde, kira ücretlerinin piyasadaki lafı bile edilmeyecek kadar önemsiz seviyelere gerilemesi, barınma krizini bir problem olmaktan çıkarıp nostaljik bir anıya dönüştürmüştür. Mülk sahipleri ile kiracılar arasındaki ilişkiler, maddiyattan tamamen arınmış, adeta birer gönül ilişkisine evrilmiştir.
Ekonomik refahın en somut cephesi olan semt pazarları ve market reyonları ise bu milenyum çağının adeta vitrinidir. Pazar tezgahlarındaki mütevazı fiyat etiketleri, vatandaşın poşetlerini yer çekimine meydan okurcasına ağzına kadar doldurmasına olanak tanımaktadır. Reyonlarda müşterilere adeta "gülümseyen" temel gıda ürünleri, alım gücünün ulaştığı zirve noktayı temsil etmektedir. Öyle ki, sepetlerin ve poşetlerin ağırlığı artık fiziksel bir yük olmaktan çıkmış; yerini şükran duygusunun getirdiği hafifliğe bırakmıştır.
Geleneksel iktisatçılar enflasyon, faiz ve kur sarmallarını tartışadururken, sokaktaki realite bu karmaşık formülleri boşa çıkarmaktadır. Aç olanın tok olanı anlamakta zorlandığı bu ileri refah evresinde, mevcut ekonomik tablonun güzelliğini görememek ancak kolektif bir idrak sorununa bağlanabilir. Sonuç olarak, çağ atlayan bir ekonominin getirdiği bu büyüleyici bolluk karşısında bireye düşen tek rasyonel ekonomik davranış; verileri, grafikleri ve cüzdanı bir kenara bırakıp, mevcut durumun tadını çıkarmaktır.
Sözlerimi en can alıcı şu cümle ile bağlamak istiyorum: Aç; tok'un halinden ne anlasın!