Türkiye'nin En Büyük Kuantum Bilgisayarı 2027'de TÜBİTAK'ta Kuruluyor

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, 54 kübit kapasiteli IQM Radiance R3 kuantum bilgisayarının 2027 yılında TÜBİTAK bünyesinde faaliyete geçeceğini duyurdu. Proje, Türkiye'yi kuantum bilişim teknolojilerinde dünyanın önde gelen 15 ülkesi arasına taşımayı hedefliyor.

Milli Teknoloji Hamlesi kapsamında kritik teknoloji yatırımlarına bir yenisi daha ekleniyor. Bakan Mehmet Fatih Kacır, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, kuantum teknolojilerinin gelecekte ülkelerin teknolojik kapasitesini belirleyen temel alanlardan biri olacağını vurgulayarak, Türkiye'nin bugüne kadar kurulacak en büyük kuantum bilgisayarı için imzaların atıldığını bildirdi.

Donanım ve Veri Kontrolü Tamamen Türkiye'de Olacak

2027 yılında devreye alınması planlanan 54 kübitlik IQM Radiance R3 sisteminin en dikkat çekici özelliği, tam bağımsızlık ilkesiyle işletilecek olması. TÜBİTAK bünyesinde oluşturulacak altyapı sayesinde:

• Sistemin donanımı, işlenen veriler ve geliştirilecek fikri mülkiyet hakları tamamen Türkiye'nin kontrolünde tutulacak.

• Üniversiteler, araştırma merkezleri ve sanayi kuruluşları dünya standartlarında hesaplama kapasitesine erişebilecek.

• Yerli mühendis ve araştırmacılar, dışa bağımlılık olmadan özgün kuantum algoritmaları ve yazılımları geliştirebilecek.

Öncelikli Kullanım Alanları

Yeni sistemin yalnızca akademik araştırmalarda değil, farklı sektörlerin karmaşık problemlerinin çözümünde de aktif rol oynaması planlanıyor. Projenin öncelikli çalışma alanları şunlar olacak:

• Yapay zekâ ve büyük veri işleme

• Siber güvenlik ve kriptografi

• İleri malzeme teknolojileri

• Karmaşık optimizasyon problemleri

QuanT'tan 54 Kübitlik Yeni Nesil Sisteme

Türkiye'nin süper iletken kuantum teknolojileri alanındaki çalışmaları 2010 yılından bu yana devam ediyor. Bu alandaki ilk önemli somut adım, TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi (TOBB ETÜ) bünyesinde geliştirilen ve devreye alınan 5 kübitlik QuanT sistemiyle atılmıştı. TÜBİTAK'ta kurulacak 54 kübitlik yeni sistem, mevcut kapasiteyi çok daha ileri bir seviyeye taşıyarak yerli uzmanlık birikimini güçlendirecek.

Kısa Bilgi: Kuantum Bilgisayarların Farkı Nedir? Geleneksel bilgisayarlar verileri yalnızca 0 ve 1 değerlerini alan "bit"lerle işlerken, kuantum bilgisayarlar aynı anda birden fazla durumu temsil edebilen "kübit"leri kullanır. Her işlemde klasik bilgisayarlardan daha hızlı olmasalar da özellikle karmaşık simülasyon, şifreleme ve optimizasyon problemlerinde geleneksel sistemlerin çözemeyeceği sorunlara yanıt üretebilirler.