TOROSLARIN ŞİFA DEPOSUNDA BİR GÜN Toroslarda Kekiğinin İzinde…

Toroslarda Kekiğinin İzinde…

Fahri Kubilay

Temmuz ayının serin bir sabahı...

Toros Dağları'nın zirvelerine doğru kıvrılarak yükselen yollar, insanı adeta başka bir dünyaya götürüyor. Seydişehir'den başlayıp Bozkır, Taşkent, Akseki ve Gündoğmuş yaylalarına uzanan bu yolculukta her virajın ardından farklı bir güzellik çıkıyor karşınıza.

Çimi Yaylası, Beyçukuru, Göktepe, Yaylacık ve Sülek…

Buralar sadece yayla değil; Anadolu'nun asırlardır sakladığı doğal eczaneleridir.

Daha araçtan iner inmez burnunuza dolan o keskin ama huzur veren koku, sizi karşılıyor. İşte bu koku, Toroslar'ın dünyaya armağan ettiği kaya kekiğinin kokusu...

Yamaçlarda kadınlar, erkekler ve gençler ellerinde makaslarla özenle çalışıyor. Dikkatimi çeken ilk şey, kekiğin kökünden sökülmemesiydi. Herkes büyüklerinden öğrendiği usulle sadece dallarını kesiyor. Çünkü biliyorlar ki toprağa zarar verilirse gelecek yıl aynı bereketi bulamayacaklar.

Bu aslında nesilden nesile aktarılan bir doğa ahlakı...

Toplanan kekikler demetler hâline getiriliyor, gölgede kurutuluyor. Bir kısmı evlerin mutfağına gidiyor, bir kısmı ise satılarak aile bütçesine katkı sağlıyor.

Toros köylüsü için kekik yalnızca bir baharat değildir.

O; ekmektir...

Emektir...

Şifadır...

Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi'nden emekli Prof. Dr. Oktay Yeğen'in yıllarca yaptığı araştırmalar da bunu doğruluyor.

Dünyada elliden fazla kekik türü bulunurken bunların otuz üçü Türkiye'de yetişiyor.

Ancak Akseki ve çevresindeki Karabaş kekiği (Thymbra spicata), içerdiği yüzde 70'in üzerindeki karvakrol oranıyla dünyanın en kaliteli kekikleri arasında gösteriliyor.

Karvakrol...

Belki çoğumuzun ilk kez duyduğu bir isim.

Ama bilim dünyasının yıllardır üzerinde çalıştığı çok güçlü doğal bir bileşen.

Antibakteriyel, antifungal ve antiviral özellikleri sayesinde doğal koruyucu olarak kabul ediliyor.

Toroslar'ın temiz havası, taşlık yapısı, güneşi ve rakımı birleşince ortaya dünyanın en değerli kekiklerinden biri çıkıyor.

Yaylada yaşlı bir amca elindeki demeti göstererek şöyle dedi:

"Evladım, çocukluğumuzdan beri bununla büyüdük. Hasta olunca çayını içtik, yemeklerimize kattık. Misafir geldi mi ilk ikram ettiğimiz yine kekik çayı oldu."

Aslında bu birkaç cümle, yüzyılların birikimini anlatıyordu.

Bugün modern tıbbın araştırdığı birçok özelliği, Anadolu insanı çoktan keşfetmişti.

Türkiye bugün dünya kekik ihracatının yaklaşık yüzde 75'ini tek başına gerçekleştiriyor.

Her yıl on binlerce ton kekik dünyanın dört bir yanına gönderiliyor.

Amerika'dan Kanada'ya…

Avustralya'dan Avrupa ülkelerine kadar milyonlarca insan sofralarında Türk kekiğini kullanıyor.

Fakat işin en güzel tarafı şu:

Dünyaya şifa dağıtan bu ürünün büyük bölümü Toroslar'ın tertemiz dağlarından geliyor.

Yol boyunca kayaların arasından çıkan mor çiçekler, kekik kokusuna karışan çam esintisi ve uzaktan gelen keçi çanlarının sesi...

İnsan burada zamanın yavaşladığını hissediyor.

Şehir hayatının telaşı yerini huzura bırakıyor.

Doğa, insana yeniden nefes almayı öğretiyor.

Belki de Toroslar'ın asıl şifası yalnızca kekiğinde değil...

Temiz havasında...

Sessizliğinde...

Toprağına duyduğu saygıda...

Bugün dünyada doğal ürünlere olan ilgi her geçen gün artıyor.

Organik tarım, tıbbi aromatik bitkiler ve doğal yaşam artık milyarlarca dolarlık bir ekonomi oluşturuyor.

Toroslar ise bu zenginliğin tam merkezinde bulunuyor.

Doğru planlama yapılırsa yalnızca kekik değil; adaçayı, oğulotu, kantaron, geven, yabani lavanta ve onlarca tıbbi bitkiyle bölge insanı çok daha yüksek gelir elde edebilir.

Kırsalda yaşayan gençler için yeni iş alanları oluşabilir.

Kadın kooperatifleri güçlenebilir.

Yayla turizmi gelişebilir.

Ben bu yolculuktan yalnızca birkaç demet kekik kokusuyla dönmedim.

Toprağına sahip çıkan insanların emeğini gördüm.

Doğaya zarar vermeden üretmenin mümkün olduğunu gördüm.

Toroslar'ın sessiz ama güçlü zenginliğini yeniden keşfettim.

Anadolu'nun gerçek serveti; beton binalarda değil, bu dağların taşları arasında yetişen küçücük bir kekik dalında saklı.

Ve inanıyorum ki...

Toroslar, yalnızca Türkiye'nin değil, dünyanın da şifa dağı olmaya uzun yıllar devam edecek.

Fahri Kubilay