Sorun da Onlardan, Çözüm de Onlardan mı?

Fahri Kubilay Modern dünyanın en büyük çelişkilerinden biri, insanlığın karşı karşıya kaldığı birçok sorunun çözümünü yine o sorunların ortaya çıkmasına sebep olduğu düşünülen sistemlerden beklemek zorunda kalmasıdır. Bugün tarımdan sağlığa, gıdadan ilaca kadar uzanan zincire baktığımızda birçok insanın zihninde aynı soru beliriyor: "Acaba sorunları üretenlerle çözümleri sunanlar aynı çevreler mi?" Geçmişte çiftçiler, bir önceki yılın mahsulünden ayırdıkları tohumlarla yeni ekimlerini yapabiliyorlardı. Zamanla hibrit ve yüksek verimli tohumlar yaygınlaştı. Bu tohumlar üretimi artırdı, ancak çiftçileri her yıl yeniden tohum satın almaya yönelten bir sistem de ortaya çıktı. Ardından tarımda hastalıklar, zararlılar ve verim kayıpları gündeme geldi. Çözüm olarak çeşitli gübreler ve tarım ilaçları sunuldu. Bir taraftan üretim arttı, diğer taraftan çevreye ve insan sağlığına etkileri üzerine tartışmalar hiç bitmedi. Bugün market raflarına baktığımızda daha iri, daha parlak ve daha dayanıklı ürünler görüyoruz. Ancak aynı zamanda obezite, diyabet, alerji ve birçok kronik hastalığın da dünya genelinde hızla arttığına şahit oluyoruz. Elbette bu hastalıkların tek sebebinin tarım uygulamaları olduğunu söylemek bilimsel olmaz. Fakat insanların bu konuda soru sorması da son derece doğaldır. Daha sonra sağlık sektörüne dönüyoruz. Hastaneler büyüyor, ilaç sektörü büyüyor, tıbbi teknoloji gelişiyor. İnsan ömrü uzarken ilaç kullanımı da artıyor. İşte tam bu noktada birçok vatandaşın aklında şu soru oluşuyor: "Biz gerçekten hastalıkları mı yeniyoruz, yoksa hastalıklarla yaşamayı mı öğreniyoruz?" Küresel ekonomiye baktığımızda tarım, ilaç, biyoteknoloji ve sağlık alanlarında faaliyet gösteren dev şirketlerin giderek daha fazla güç kazandığını görüyoruz. Bu durum bazı insanların şüphelerini artırıyor. Çünkü sermayenin belirli alanlarda yoğunlaşması, doğal olarak çıkar çatışması endişelerini de beraberinde getiriyor. Burada yapılması gereken şey komplo teorilerine teslim olmak da değildir, her söyleneni sorgusuz kabul etmek de değildir. Asıl ihtiyaç duyduğumuz şey bilinçli vatandaş olmaktır. Tükettiğimiz gıdayı sorgulamak... Kullandığımız ilacı araştırmak... Tarım politikalarını takip etmek... Bilimsel çalışmaları okumak... Ve en önemlisi, hiçbir gücü sorgulanamaz görmekten vazgeçmek... Çünkü demokrasi sadece sandıkta oy vermek değildir. Demokrasi aynı zamanda soru sormaktır. Belki de bugün insanlığın ihtiyacı olan şey, korkularla hareket etmek değil; bilgiyle hareket etmektir. Sorun gerçekten kimden kaynaklanıyor? Çözüm kimin elinde? Ve en önemlisi, bu döngüde insanlığın çıkarı mı, yoksa ticari kazanç mı önceliklidir? Bu soruların cevabını aramak, her bilinçli vatandaşın hakkıdır. Uyanmak demek her duyduğuna inanmak değil; her söyleneni sorgulayabilmektir.