Dolar 50,4936 yükseldi Euro 55,3970 yükseldi Gram Altın 5.746,62 düştü
Foto Video Künye 13° SEYDIŞEHIR HABER
SON DAKİKA
Konya Akşehir’de Köpek Yakalama Operasyonunda Arbede: Köpek Öldü, 2 Kişi Tutuklandı1 Ocak 2027’de Yürürlükte: İşte Yeni Pasaport, Ehliyet, Kimlik ve IMEI Kayıt ÜcretleriKonya'da Nakliye Aracının Çarptığı Kadın Yaşamını YitirdiSEYDİŞEHİR'DE HEM GÖRSEL ŞÖLEN HEM BEREKET: SON 10 YILIN EN HAKİKİ SONBAHARI TOPRAĞA CAN VERDİ!SEYDİŞEHİR'DE 103. YIL COŞKUSU ÇELENK KONULMASI İLE BAŞLADI: YAĞMUR NEDENİYLE YARINKİ PROGRAM KAPALI SPOR SALONUNA ALINDIBozkırlı yazar Ali Ulvi Ülker’in “Atalardan Torunlara Konya Efsaneleri” adlı yeni kitabı yayımlandı.ÖZEL HABER | DOĞA, BİLİM YAĞBALIĞI EFSANESİ VE SEYDİŞEHİRKonya Ahırlı’da Tarımda Yeni Dönem: Akkise Göleti İçin İlk Kazma Vuruldu! Konya Akşehir’de Köpek Yakalama Operasyonunda Arbede: Köpek Öldü, 2 Kişi Tutuklandı1 Ocak 2027’de Yürürlükte: İşte Yeni Pasaport, Ehliyet, Kimlik ve IMEI Kayıt ÜcretleriKonya'da Nakliye Aracının Çarptığı Kadın Yaşamını YitirdiSEYDİŞEHİR'DE HEM GÖRSEL ŞÖLEN HEM BEREKET: SON 10 YILIN EN HAKİKİ SONBAHARI TOPRAĞA CAN VERDİ!SEYDİŞEHİR'DE 103. YIL COŞKUSU ÇELENK KONULMASI İLE BAŞLADI: YAĞMUR NEDENİYLE YARINKİ PROGRAM KAPALI SPOR SALONUNA ALINDIBozkırlı yazar Ali Ulvi Ülker’in “Atalardan Torunlara Konya Efsaneleri” adlı yeni kitabı yayımlandı.ÖZEL HABER | DOĞA, BİLİM YAĞBALIĞI EFSANESİ VE SEYDİŞEHİRKonya Ahırlı’da Tarımda Yeni Dönem: Akkise Göleti İçin İlk Kazma Vuruldu!
Tümü
SEYYİDHARUN
SEYDİŞEHİR

SEYDİŞEHİR’İN UNUTULAN HALK OZANI: ÂŞIK KIL MEHMET’İN SESİ 1940 YILINDA PLAKLARA KAYDEDİLDİ!

Seydişehir’in kültür ve folklor tarihinde iz bırakan isimlerden Âşık Mehmet Kıl, namıdiğer Âşık Zamanî, aradan geçen yıllara rağmen unutulmayı bekleyen değerler…

20.11.2026 17:05 0 yorum
SEYDİŞEHİR’İN UNUTULAN HALK OZANI: ÂŞIK KIL MEHMET’İN SESİ 1940 YILINDA PLAKLARA KAYDEDİLDİ!


Seydişehir’in kültür ve folklor tarihinde iz bırakan isimlerden Âşık Mehmet Kıl, namıdiğer Âşık Zamanî, aradan geçen yıllara rağmen unutulmayı bekleyen değerlerimiz arasında yer alıyor. 1940 yılında Muzaffer Sarısözen başkanlığındaki derleme heyeti tarafından türküleri plaklara kaydedilen Kıl Mehmet, yalnızca Seydişehir'in değil, Konya âşıklık geleneğinin de önemli temsilcilerinden biriydi.

Seydişehir, tarihi ve doğal güzelliklerinin yanı sıra yetiştirdiği halk ozanları, sanatçıları ve kültür insanlarıyla da önemli bir mirasa sahip. Ancak bu değerlerin birçoğu zaman içerisinde unutulmaya yüz tutmuş durumda. İşte bu isimlerden biri de Seydişehirli halk ozanı Âşık Mehmet Kıl.

1892 yılında Seydişehir'in Sofuhane Mahallesi'nde dünyaya gelen Mehmet Kıl, Kunduracı Nuri Efendi'nin oğluydu. Dedesi kıl ticareti yaptığı için ailesi Kıloğlu lakabıyla tanınıyordu. Soyadı Kanunu sonrasında aile, Kıl soyadını aldı.

Küçük yaşlarda sazla tanışan Mehmet Kıl, saz çalmayı İsmail Çopur'dan öğrendi. Bir süre semercilik de yapan Kıl, daha sonra sazını omzuna alarak köy köy, şehir şehir dolaşmaya başladı. Düğünlerde saz çaldı, deyişler, koşmalar ve destanlar söyledi.

WhatsApp Image 2026-11-20 at 20.02.12.jpeg


KENDİSİNİ ÂŞIK ZAMANÎ OLARAK TANITTI

Âşık Mehmet Kıl, söylediği bir destanda kendisini şu dizelerle tanıtıyordu:

"Vereyim künyemi halka olmasın zahmet,
Şanı şeref bulsun bütün millet,
Mahlasım Âşık Zamanî'dir,
İsmimde Seydişehirli Âşık Mehmet."

Bu dizeler, onun hem mahlasını hem de memleketine bağlılığını ortaya koyan önemli bir kültürel belge niteliği taşıyor.

MUZAFFER SARISÖZEN SEYDİŞEHİR'E GELDİ, KIL MEHMET'İN SESİ PLAKLARA KAYDEDİLDİ

Âşık Mehmet Kıl'ın hayatındaki en önemli dönüm noktalarından biri, 14 Temmuz 1940 tarihinde yaşandı.

Ankara Devlet Konservatuvarı tarafından yürütülen halk müziği derleme çalışmaları kapsamında Muzaffer Sarısözen başkanlığındaki heyet Seydişehir'e geldi. Mahmut Ragıp Gazimihal, Mithat Fenmen ve Rıza Yetişen'in de yer aldığı heyet, çalışmalarını Merkez İlkokulunda gerçekleştirdi.

Bu derleme sırasında Âşık Mehmet Kıl'ın seslendirdiği eserler plaklara kaydedildi.

Kaynaklarda kayıt altına alınan eserleri şöyle sıralanıyor:

  • Navruz Gelin: 835-B2

  • Karanfilin Bir Budağı: 836-A1

  • Arslan Mustafa: 836-B1

  • Tuluat: 837-B1

Bu kayıtlar, Seydişehir'in halk müziği tarihinin yalnızca sözlü anlatımlardan ibaret olmadığını, ulusal derleme çalışmalarında da yer aldığını gösteriyor.

sarısözen gazimihal tekmenderleme çalışma.jpg


1944'TE KONYA'DA BÜYÜK ATIŞMA

Âşık Mehmet Kıl'ın ünü Seydişehir sınırlarını aşmıştı.

25 Haziran 1944 tarihinde Konya Halkevi'nde düzenlenen saz ve söz şöleninde Konyalı Âşık Mehmet Yakıcı ile karşı karşıya geldi.

İki halk ozanının sazlı ve sözlü atışması, dönemin tanıklarından Raşit Usman tarafından kaleme alındı. Bu karşılaşmanın ayrıntıları, 1944-1945 yıllarında yayımlanan Konya Halkevi Dergisi'nin 74-77. sayılarında, 9-13. sayfalar arasında yer aldı.

Programın sonunda Âşık Mehmet Kıl'ın güçlü ve davudî sesiyle Genç Osman türküsünü seslendirmesi, dinleyenlerin hafızasında iz bırakan anlardan biri olarak anlatıldı.

GURBETİ SAZIYLA ANLATTI

Yıllarca memleketinden uzakta yaşayan Âşık Zamanî, gurbet hayatını da şiirlerine taşıdı.

Bir dörtlüğünde şöyle diyordu:

"Birinci faslın hecem oldu yurda tamam,
Otuz beş yıl gezdim gurbeti elimde sazla keman,
Söyledim destanlar, koşmalar durmadan heman,
Şimdi ortada hiçbiri yok Zamanî."

Bu dizeler, onun hayat hikâyesini anlatırken aynı zamanda önemli bir kültürel kayba da işaret ediyor. Çünkü ozanın destanlarının, deyişlerinin ve koşmalarının önemli bir bölümü zaman içerisinde korunamayarak kayboldu.

Âşık Mehmet Kıl'ın büyük oğlu Salih de babasının izinden yürüyerek Âşık İmdadî mahlasıyla şiirler yazıp söyledi.

1964 YILINDA HAYATA VEDA ETTİ

1963 yılında hac vazifesini yerine getirmek üzere Hicaz'a giden Âşık Mehmet Kıl, burada yaşadığı bir olayda yanında bulunan Akçalarlı bir hac arkadaşına da yardım ederek onun dönüş masraflarını karşıladı.

1964 yılında Seydişehir'de hayatını kaybeden halk ozanı, Akyol Mezarlığı'na defnedildi.

UVlCvU502ew2-3FHEFVOG6jvKyNBFwu3f-OnOt0nCUNhojE-PnW7372due1Hd3QkY4uMzFR_SnkV09r9ZjuAMuS8Jn87NH4qRnytmjzSeWGB176-gumSzhJ4kVx87EVE1X724C7BlKdVp49H9ai_Dch5wOYi32tNoJP7UNGcvNURdDbBitu5K53NAqa0OIlY.jpg


SEYDİŞEHİR'İN KÜLTÜREL HAFIZASI İÇİN BU DEĞERLER YAŞATILMALI

Âşık Mehmet Kıl'ın hayat hikâyesi, Seydişehir'in geçmişinde ne kadar güçlü bir halk kültürü bulunduğunu bir kez daha ortaya koyuyor.

Bugün elimizde onun şiirlerinin tamamı, destanları ve deyişleri bulunmuyor. Ancak 1940 yılında kaydedilen plakların numaralarının ve eser adlarının belgelenmiş olması, bu ses kayıtlarının izini sürmek açısından önemli bir fırsat sunuyor.

Bu kayıtların günümüzde hangi arşivde bulunduğunun araştırılması, mümkünse dijital kopyalarının Seydişehir'e kazandırılması büyük önem taşıyor.

Ayrıca Âşık Mehmet Kıl'ın adının bir caddeye, kültür merkezine veya düzenlenecek bir halk müziği etkinliğine verilmesi, bu önemli değerin gelecek kuşaklara aktarılmasına katkı sağlayacaktır.

Seydişehir'in tarihini, kültürünü ve hafızasını yaşatmak istiyorsak yalnızca taşını, toprağını ve tarihî yapılarını değil; sazıyla, sözüyle bu topraklara değer katan insanlarını da hatırlamalıyız.

Çünkü bir şehrin hafızası, yalnızca geçmişte yaşanan olaylardan değil, o şehre sesini ve ruhunu veren insanlardan oluşur. Âşık Zamanî de Seydişehir'in unutulmaması gereken seslerinden biridir.

HABER: FAHRİ KUBİLAY

Yorumlar (0)

İlk yorumu siz yapın.

Yorumlar moderasyon onayından sonra yayınlanır.