Seydişehir Devlet hastanesinden 4 Mart Beslenme ve Obezite açıklaması

<p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><strong>Beslenme; </strong>sağlığı korumak, geliştirmek ve yaşam kalitesini y&uuml;kseltmek i&ccedil;in v&uuml;cudun ihtiyacı olan besin &ouml;gelerini yeterli miktarda ve uygun zamanlarda almak i&ccedil;in yapılması gereken bilin&ccedil;li bir davranıştır.</span></span></p> <p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;">Beslenme; sadece karın doyurmak, a&ccedil;lığı bastırmak, canının &ccedil;ektiği şeyleri yemek veya i&ccedil;mek değildir.</span></span></p> <p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;">G&uuml;nl&uuml;k yaşamda bireylerin yaşa, cinsiyete, yaptığı işe, genetik ve fizyolojik &ouml;zelliklerine ve hastalık durumuna g&ouml;re değişen enerji ihtiya&ccedil;ları vardır. Sağlıklı bir yaşam s&uuml;rd&uuml;rebilmek i&ccedil;in besinlerle alınan enerji ile ihtiya&ccedil; duyulan (harcanan) enerji dengede olmalıdır. Bu denge bozulduğunda alınan enerji harcanan enerjiden fazla olduğunda v&uuml;cutta yağ oranı artar.</span></span></p> <p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;">Yetişkin erkeklerde v&uuml;cut ağırlığının %15-18&#39;i, kadınlarda %20-25&#39;ini yağ dokusu oluşturmaktadır. Bu oranın erkeklerde %25, kadınlarda ise %30&#39;un &uuml;zerine &ccedil;ıkması obeziteyi sebep olmaktadır.</span></span></p> <p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;">Anlaşılacağı &uuml;zere obezite; besinlerle alınan enerjinin harcanan enerjiden fazla olması ve fazla enerjinin v&uuml;cutta yağ olarak depolanması (%20 ve daha fazla) sonucu ortaya &ccedil;ıkan, kişilerin yaşam kalitesini ve s&uuml;resini olumsuz y&ouml;nde etkileyen bir hastalık olarak kabul edilmektedir.</span></span></p> <p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;">Obezite tespit edilirken bireyin boy ve kilosu oranlanır. Bu oran (BKİ) 25in &uuml;zerindeyse fazla kilolu, 30un &uuml;zerindeyse obez olarak değerlendirilir. Erkeklerde bel &ccedil;evresinin 102 cm, kadınlarda ise 88 cm &uuml;zerine &ccedil;ıkması obezite işaretidir.</span></span></p> <p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><strong><span style="font-size:14.0pt">Obezitenin Sebepleri:</span></strong></span></span></p> <ul> <li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><strong>Hareketsiz bir yaşam s</strong><strong>&uuml;</strong><strong>rmek:</strong> &nbsp;G&uuml;n&uuml;m&uuml;z teknolojisindeki gelişmeler sonucu, yakın mesafelerde bile ara&ccedil; kullanmak, asans&ouml;re binmek, masa başı işlerde &ccedil;alışmak</span></span></li> <li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><strong>Yanlış beslenme alışkanlıkları:</strong>&nbsp; Protein yerine karbonhidrat ağırlıklı beslenmek, hazır gıda t&uuml;ketimini arttırmak, sebze meyve t&uuml;ketimini azaltmak, şekerli ve yağlı gıda t&uuml;ketimini arttırmak, besinleri b&uuml;y&uuml;k lokmalar halinde &ccedil;iğnemeden yutmak, yemek yerken televizyon izlemek, ge&ccedil; saatte yemek yemek, &ouml;ğ&uuml;nler arasında fazla atıştırmalık t&uuml;ketmek</span></span></li> <li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><strong>Genetik fakt</strong><strong>&ouml;</strong><strong>rler:</strong> &nbsp;Birinci derece akrabalarında obezite &ouml;yk&uuml;s&uuml; bulunan kişilerin diğer kişilere g&ouml;re obeziteye yakalanma riskinin 2 kat fazla olduğu ortaya konmuştur.</span></span></li> <li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><strong>Hormonal fakt</strong><strong>&ouml;</strong><strong>rler:</strong>&nbsp; Beslenme alışkanlıklarının d&uuml;zenlenmesinden, a&ccedil;lık-tokluk sinyallerinin g&ouml;nderiminde sorun olması da obeziteye neden olur. Tiroid hastalıkları, gen&ccedil; kızlarda ve kadınlara yumurtalık problemleri gibi.</span></span></li> <li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><strong>Psikolojik fakt</strong><strong>&ouml;</strong><strong>rler:</strong>&nbsp; Bebeklik ve &ccedil;ocukluk &ccedil;ağında ebeveynlerin &ccedil;ocukları yemek i&ccedil;in zorlaması ya da kilo alır korkusuyla baskı uygulamasI &nbsp;obeziteye sebep olabilir. Kişilerin hayatındaki ani değişimler (&ouml;l&uuml;m, ayrılık) kişilerin ruhsal sıkıntı yaşamasına neden olabilir, bu sıkıntılardan uzaklaşmak i&ccedil;in ise kişi yemek yemeyi bir ka&ccedil;ış yolu olarak g&ouml;rebilir.</span></span></li> </ul> <p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;">Obezite; v&uuml;cut sistemleri ve psikososyal durum &uuml;zerinde yarattığı olumsuz etkilerden dolayı pek &ccedil;ok sağlık problemlerine neden olmaktadır. Bunlardan bazıları ins&uuml;lin direnci, tip 2 Diabetes Mellitus (şeker hastalığı), hipertansiyon(y&uuml;ksek tansiyon), koroner arter hastalığı ( kalp hastalığı), hiperlipidemi-hipertrigliseridemi (kan yağlarının y&uuml;kselmesi), karaciğer yağlanması, metabolik sendrom, bazı kanser t&uuml;rleri (kadınlarda safra kesesi, yumurtalık ve meme kanserleri; erkeklerde ise kolon ve prostat kanserleri), osteoartrit, fel&ccedil;, uyku apnesi, astım, gebelik komplikasyonları, menstruasyon d&uuml;zensizliği, ruhsal sorunlar (anoreksiya nevroza-yemek yememe, blumia nevroza-yediklerini kusma, binge eating-tıkınırcasına yeme, gece yeme sendromu veya bir şeyi daha fazla yiyerek psikolojik doyum sağlamaya &ccedil;alışma, toplumsal uyumsuzluklar (sosyal izolasyon, &ouml;zg&uuml;ven eksikliği, d&uuml;ş&uuml;k benlik saygısı, depresyon), kas-iskelet sistemi problemleridir.</span></span></p> <p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;">Obezite oluşmadan korunma b&uuml;y&uuml;k &ouml;nem taşımaktadır.&nbsp; Korunma da &ccedil;ocukluk &ccedil;ağında başlamalıdır. Aile, okul ve &ccedil;evre yeterli ve dengeli beslenme ve fiziksel aktivite konularında bilgilendirilmelidir. </span></span></p> <p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><strong>Obezite tedavisinde ama</strong><strong>&ccedil;</strong><strong> ger</strong><strong>&ccedil;</strong><strong>ek</strong><strong>&ccedil;</strong><strong>i bir v</strong><strong>&uuml;</strong><strong>cut ağırlığı kaybı hedeflenerek, bireye yeterli ve dengeli beslenme alışkanlığı kazandırmak ve yaşam kalitesini y</strong><strong>&uuml;</strong><strong>kseltmektir.</strong> V&uuml;cut ağırlığının 6 aylık d&ouml;nemde %10 azalması, obezitenin yol a&ccedil;tığı sağlık sorunlarının &ouml;nlenmesinde &ouml;nemli yarar sağlamaktadır. </span></span></p> <p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><strong>Tedavide en </strong><strong>&ouml;</strong><strong>nemli fakt</strong><strong>&ouml;</strong><strong>r beslenme alışkanlıklarını değiştirmektir.</strong> Diyet tedavisi kişiye &ouml;zeldir, bireyin kararlılığı ve etkin olarak katılımını gerektiren, tedavisi zorunlu, uzun ve s&uuml;reklilik arz eden bir s&uuml;re&ccedil;tir. </span></span></p> <p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;">D&uuml;zeltilmesi gereken alışkanlıklardan bazıları; &ouml;zellikle kaliteli protein ve sağlıklı yağ (yumurta, yağsız kırmızı et, tavuk, balık, &ccedil;iğ kuruyemiş) t&uuml;ketimini artırmak, lifli gıdaları (tam tahıllı &uuml;r&uuml;nler, &ccedil;iğ sebze ve meyveler) daha fazla t&uuml;ketmek, dışarıda yeme sıklığını azaltmak, yemek saatlerini d&uuml;zenlemek, haftalık men&uuml; planlanmak, a&ccedil;ken alışveriş yapmamak </span></span></p> <p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><strong>&Ouml;</strong><strong>nemli fakt</strong><strong>&ouml;</strong><strong>rlerden bir diğeri egzersiz tedavisidir</strong>. Fiziksel aktivitenin yağ dokusu ve karın b&ouml;lgesindeki yağlanmayı azalttığı, diyetle oluşabilen kas kayıplarını azalttığı bilinmektedir. Fiziksel aktiviteyi artırdığımızda ihtiya&ccedil; duyulan enerji artar. Diyetle alınan enerji sınırlandığı zaman kilo kaybetmek daha kolay hale gelir. Ayrıca alışkanlık haline getirilen hareketli yaşam verilen kilonun korunmasında ve tekrar kilo alımının engellenmesinde yardımcı olur. Haftada en az 4-5 g&uuml;n sıklıkla 40-60 dakikalık y&uuml;r&uuml;y&uuml;ş, diren&ccedil; egzersizleri ve g&uuml;nl&uuml;k yaşam aktivitelerindeki artışlar obezite tedavisinde fayda sağlamaktadır.</span></span></p> <p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;">Kişiye g&ouml;re değişmekle birlikte g&uuml;nl&uuml;k kadınlarda ortalama 8-10 bardak, erkeklerde 10-12 bardak su t&uuml;ketimi hem fiziksel aktiviteyle kaybedilen suyu yerine koyacak, hem de sindirim ve emilim metabolizmasında, yağ yakımında fayda sağlayacaktır.</span></span></p> <p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;">Son d&ouml;nemlerde sosyal medyada daha &ccedil;ok karışımıza &ccedil;ıkan yanlış bilgilendirmeler y&ouml;nlendirmeler mevcut. &Ouml;rneğin ekmeğin &ccedil;ok zararlı olduğu, glutenin t&uuml;ketilmemesi gerektiği, sadece protein alımının yeterli olacağı, tek besinle yapılan detoks diyetleri, şok diyetler, zayıflama &ccedil;ayları, bitkisel &uuml;r&uuml;nler, uzman olmayan kişiler tarafından &ouml;nerilen zayıflama ila&ccedil;ları genel olarak bilinen yanlışlardandır.</span></span></p> <p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><strong>Diyet bireye &ouml;zeldir; &nbsp;</strong>bireyin beslenme alışkanlıklarına, sosyoekonomik durumuna, g&uuml;nl&uuml;k hayatındaki rutinlere en &ccedil;ok uyum sağlayacak şekilde bir uzman tarafından planlanmalıdır.</span></span></p>