25 Haziran 2026, Perşembe 💵 💶 🥇
SON DAKİKA
KÜLTÜR SANAT

Renklerini bitkilerden alan yün ipler, tezgahlarda kilime dönüştürülüyor

Van'da koyunların yününden yaptıkları ipleri, geleneksel kök boya yöntemiyle renklendiren kadınlar, asırlar öncesinden bugüne ulaşan motiflerin yer aldığı kilimler dokuyor.

12.12.2023 09:26 1684 okunma 0 yorum
Yazı boyutu
Renklerini bitkilerden alan yün ipler, tezgahlarda kilime dönüştürülüyor
<p>İlkbaharda kırkılan koyunlardan elde edilen y&uuml;nleri toplayıp yıkayan kadınlar, bu y&uuml;nleri &ccedil;eşitli işlemlerden ge&ccedil;irerek ipliğe d&ouml;n&uuml;şt&uuml;r&uuml;yor.</p> <p>Daha sonra yılın belirli d&ouml;nemlerinde doğadan farklı bitkiler toplayıp kurutan kadınlar, bu bitkileri kazanlarda kaynayan suya atarak istedikleri renkleri elde ediyor.</p> <p>Bu y&ouml;ntemle birbirinden farklı renkler elde eden kadınlar, y&uuml;n ipleri de kazana atarak renk alıncaya kadar kaynatıyor.</p> <p><img alt="" src="https://admin.aa.com.tr/uploads/userFiles/7e80dc7f-a011-4033-a881-3a6b5b580d82/20231211_2_61636772_95768067.jpg" style="height:426px; width:640px" /></p> <p>Renk oturuncaya kadar devam eden işleminin ardından yıkanan ipleri kurutan kadınlar, meşakkatli s&uuml;recin ardından ipleri dokumaya hazır hale getiriyor.</p> <p><img alt="" src="https://www.aa.com.tr/uploads/userFiles/7e80dc7f-a011-4033-a881-3a6b5b580d82/20231211_2_61636772_95768058.jpg" style="height:426px; width:640px" /></p> <p>Van Olgunlaşma Enstit&uuml;s&uuml;nde oluşturulan at&ouml;lyeye getirilen iplerden farklı renk ve motiflerde kilim dokuyan kadınlar, kentin geleneksel kilim dokuma k&uuml;lt&uuml;r&uuml;n&uuml;n yaşatılmasına da katkı sağlıyor.</p> <p><img alt="" src="https://www.aa.com.tr/uploads/userFiles/7e80dc7f-a011-4033-a881-3a6b5b580d82/20231211_2_61636772_95768052.jpg" style="height:426px; width:640px" /></p> <h3>&quot;Bu renklerde solma ve d&ouml;k&uuml;lme olmuyor&quot;</h3> <p>Van Olgunlaşma Enstit&uuml;s&uuml; M&uuml;d&uuml;r&uuml; Neşe Evliyaoğlu, AA muhabirine, eskiden her evde bir dokuma tezgahının bulunduğunu s&ouml;yledi.</p> <p>Teknolojinin gelişmesiyle bu geleneğin yavaş yavaş ortadan kaybolduğunu belirten Evliyaoğlu, şunları kaydetti:</p> <p>&quot;İpler koyun y&uuml;n&uuml;nden elde ediliyor. Geleneksel k&ouml;k boya y&ouml;ntemiyle renklendirilen ipler, tezgahlarda kadın eliyle kilim ve halıya d&ouml;n&uuml;ş&uuml;yor. Şu an enstit&uuml;m&uuml;z&uuml;n halı ve kilim b&ouml;l&uuml;m&uuml;nde k&ouml;k boyayla &ccedil;alışma yapılıyor. İplerimiz doğal malzemelerden yapılıyor. &Ccedil;evreden toplanan bitkiler kaynatılarak elde edilen renklerle ipler boyanıyor. Daha sonra bu ipler halı ve kilim yapımında kullanılıyor. &#39;Giyerenk&#39; denilen bitkiden yeşil, &#39;runas&#39; bitkisinden kırmızı, ceviz kabuğundan kahverengi ve siyah, soğan kabuğundan sarı renkler elde edilir. Bu renklerde solma ve d&ouml;k&uuml;lme olmuyor.&quot;</p> <p><img alt="" src="https://www.aa.com.tr/uploads/userFiles/7e80dc7f-a011-4033-a881-3a6b5b580d82/20231211_2_61636772_95768066.jpg" style="height:426px; width:640px" /></p> <p>Araziden toplanan bitkilerin kaynatılarak renklendirildiğini anlatan usta &ouml;ğretici Hatice Ege ise tezgahlarda dokuma yaparak rengarenk kilimler ortaya &ccedil;ıkardıklarını ifade etti.</p> <p>Ege, &quot;Bitkiler &ouml;nce ısıtılan suyun i&ccedil;ine atılıyor. Daha sonra kazanın i&ccedil;ine atılan ipler istenilen ton yakalanıncaya kadar suyun i&ccedil;inde bekletilir. Daha sonra kurutulan iplerin renkleri ortaya &ccedil;ıkar. İpleri enstit&uuml;m&uuml;zde kilimlerde kullanıyoruz. Unutulmaya y&uuml;z tutmuş dokuma sanatını yaşatmaya &ccedil;alışıyoruz.&quot; dedi.</p>

Yorumlar (0)

İlk yorumu siz yapın.

Yorumlar moderasyon onayından sonra yayınlanır.