Hal Yasası Meclis Gündeminde: Aracı Azalıyor, Stokçuluk Cezası 1 Milyon TL'ye Çıkıyor!
Sebze ve meyve fiyatlarındaki fahiş artışların önüne geçmeyi amaçlayan yeni Hal Yasası taslağı TBMM gündemine geldi. Düzenleme; aracıların azaltılmasından stokçuluk cezalarının katlanmasına, kooperatiflere destekten marketlere yerli ürün şartına kadar pek çok radikal yenilik içeriyor.
Tarımsal ürün tedarik zincirinde köklü değişiklikler öngören yeni Hal Yasası taslağı, üretici ile tüketici arasındaki fiyat makasını daraltmayı hedefliyor. Taslakla birlikte kayıt dışılığın önlenmesi, denetimlerin sıkılaştırılması ve toptancı hallerinin modern ticaret merkezlerine dönüştürülmesi planlanıyor. Süreçte Ticaret Bakanlığı'nın yetkileri de artırılacak.
Üretici Birliklerine ve Kooperatiflere Büyük Teşvik
Yeni sistemde üreticilerin desteklenmesi amacıyla önemli adımlar atılıyor:
Haller bünyesinde üretici birlikleri ve kooperatiflerine bedelsiz alan tahsisi yapılacak.
Bu kuruluşlara yüzde 75 kira indirimi ve gelir vergisi muafiyeti sağlanacak.
Tarımsal kooperatiflerin sayısının iki katına çıkarılması hedefleniyor.
Stokçuluk ve Manipülasyona Ağır Yaptırımlar
Piyasada yapay darlık yaratarak fiyatları yükselten ve serbest rekabeti engelleyenlere yönelik cezalar ciddi oranda artırılıyor:
Stokçuluk Cezası: Mevcut durumda 177.340 TL olan idari para cezası 1 milyon TL’ye çıkarılacak.
Usulsüz İmha: Bozulan ürünleri usulsüz şekilde imha edenlere 200 bin lira ceza kesilecek ve bu kişiler 3 yıl boyunca üretim desteklerinden yararlandırılmayacak.
Ambalaj ve Taşıma: Standartlara aykırı ambalajlama ve taşıma işlemlerine 36 bin lira ceza uygulanacak.
Alım Yükümlülüğü: Üreticiden alım yükümlülüğünü ihlal eden perakendecilere ise yıllık 50 milyon liraya kadar ceza kesilebilecek.
Marketlere "Yerli Ürün" Şartı ve Dijital Takip
Taslağa göre marketlerin raflarında yerli ürünlere daha fazla yer vermesi zorunlu hale getirilecek. Yerli ürün satışını artıran işletmelere ise çeşitli vergisel teşvikler sunulacak.
Bununla birlikte hallerde dijital takip sistemleri güçlendirilerek ürünlerin stok ve satış bilgileri çok daha şeffaf bir şekilde izlenebilecek. Büyük satış noktalarının ise belirli oranlarda doğrudan üreticiden alım yapabilmesi sağlanacak.
"Çalışmalar Tamamlandı"
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, düzenlemeye ilişkin yaptığı açıklamada çalışmaların AK Parti grubu tarafından tamamlandığını belirterek teklifin kısa süre içinde komisyon gündemine gelmesinin beklendiğini ifade etti.
Yeni sistemle birlikte ürünlerin tarladan tüketiciye çok daha hızlı ulaştırılması, lojistik ve taşıma maliyetlerinin düşürülmesi ve aracı kaynaklı fiyat artışlarının kalıcı olarak önlenmesi amaçlanıyor.
