EYT'lileri ilgilendiren haber! Yıl sonuna kadar 6'sından birini kesin yapın
Milyonlarca EYT'li Aralık ayında yeni çıkacak olan kararı beklerken prim ve yıl şartı ortaya çıktı. Henüz yıl ve primini doldurmayanlar ise EYT'li olarak emekliliğin başka yollarını araştırdı. İşte yıl doldurmayanların yapabileceği 6 seçenek...
Yazı boyutu
<p>Emeklilikte Yaşa Takılanlar ile ilgili çalışmalar devam ediyor. Milyonlarca EYT’liler Aralık ayında çıkacak düzenlemeyi bekliyor. Bununla birlikte EYT’liler için prim ve yıl şartı öne çıktı. Fakat yılını ve primini tamamlayamayan kişilerin kafasında soru işareti oluştu.</p>
<p>Bununla birlikte Türkiye'de emeklilik için mevcut yasalara göre 3 şart gerekiyor. Prim, yıl ve yaş. 8 Eylül 1999 öncesi için SSK'da primler işe giriş tarihine göre 5.000 ile 5.975 gün arasında değişirken, bu tarihten sonra işe girenler için yıl şartı kalkıyor ancak prim şartı 7.000 güne çıkıyor. Bağ-Kur'da ise kadınlar için 7.200 erkekler için ise 9.000 prim gerekiyor.</p>
<p>Sabah Gazetesi'nden Faruk Erdem'in haberine göre, EYT çalışmasında öne çıkan iki konu ise çalışılan gün sayısı, yani ödenecek primler ve yıl şartının tamamlanması. Bununla birlikte prim eksiği için sadece beklemek yetmiyor. Eksik primi tamamlamak ve EYT’li olarak emekli olmak için bazı yollar mevcut. Eksik primi tamamlamanın 6 yolu şu şekilde:</p>
<p>3600 gün (10 yıl) prim ile kısmi emeklilik<br />
Mevzuatımıza göre 8 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olup EYT kapsamındaki vatandaşların 3600 günle yani 1 yıllık primle emekli olma imkanları bulunuyor. Eğer yeterli primi tamamlama imkanı yoksa 360/0 gün de emeklilik için yeterli oluyor. Burada emeklilik için üç şartın yerine gelmesi gerekiyor.</p>
<p>İlk olarak sigortalılık süresinin 15 yıla tamamlanması lazım. Ancak bu şart 8 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olan herkes için tamamlandı.</p>
<p>İkinci olarak 4A (SSK) kapsamında 3600 gün primin ödenmesi isteniyor. Üçüncü olarak da kadınlarda 50 erkeklerde 55 yaşın dolmuş olmasına bakılıyor. Bu üç şarttan hangisi en son biterse o tarihe göre de emeklilik yaşı belirleniyor.</p>
<p>Askerlik borçlanması<br />
Eksik primi olan erkek sigortalılar açısından askerlik borçlanması ile tamamlama imkanı da bulunuyor. Erkekler askerde geçen tüm günlerini satın alarak emeklilik primlerine ekleyebiliyor.</p>
<p>Böylece EYT için primi eksik olan bir sigortalı bu yolla prim kazanabilir. Askerlik sigortadan önce yapılmışsa borçlanılan gün kadar işe giriş tarihi de geri çekilerek ayrıca bir avantaj da kazanılıyor.</p>
<p>Doğum borçlanması<br />
Primi eksik olan kadın sigortalılar için ise doğum borçlanması imkanı bulunuyor. Sigortadan sonra dünyaya gelen 3 çocuğa kadar borçlanma hakkı var. Her bir çocuk için 2 yıl yani 720 gün kazanılabiliyor. Böylece üç çocuk borçlanan bir kadın sigortalı 2160 gün kazanıp eksik primini tamamlayarak EYT’li olabilir.</p>
<p>İhya ile prim<br />
EYT kapsamı belirlenirken farklı kurumlardan sigortalı çalışmış vatandaşlar da değerlendirilmeyi alınıyor. Bunlardan birisi de Bağ-kur. Bu kapsamda işyeri açmış ya da şirket ortağı olmuş vatandaşlar geçmişte eğer primlerini ödememişlerse günleri donduruluyor borçları da siliniyor. Ancak bu dondurulan günleri ihya sistemi ile yeniden kazanmak mümkün. Geçmiş günlerini ihya etmek isteyenler güncel asgari ücret üzerinden ödeme yaparak günlerinin tamamını alıyor ve primlerine eklettirebiliyor.</p>
<p>İsteğe bağlı sigorta<br />
Çalışma imkanı bulamayan sigortalılar eksik primlerini isteğe bağlı sigorta yaptırarak tamamlayabilirler. SGK'ya verilecek bir dilekçe ile başlayan isteğe bağlı sigortada her ay 30 gün kazanılıyor. 18 yaşından büyük Türk vatandaşı olmak ve Türkiye'de ikamet etmek yeterli oluyor.</p>
<p>Burada dikkat edilmesi gereken nokta yapılacak ödemelerin 1261 günü yani 3.5 yılı bulmaması. Bu sayı aşılırsa isteğe bağlı sigorta Bağ-Kur kapsamından olduğu için emeklilik hesabı da Bağkur'a göre yapılıyor.</p>
<p>Hizmet tespiti ile tescil<br />
Primi eksik olan EYT’liler için bir başka imkan da hizmet tespit davası. Geçmişte sigortası yapılmış ancak primi eksik ya da hiç yatırılmamış olanlar ya da sigortasız çalıştırılanlar geçmişe dönük hizmet tespiti yaptırarak bu günlerini tescil ettirebilir giriş tarihini geri çekebilir.</p>
<p>Sigorta girişi yapılıp primi yatırılmayanlar için zaman aşımı süresine bakılmazken kayıt dışı çalıştırılmış olanlar için geriye doğru zaman aşımı süresi bulunuyor.</p>
