Ev Alıp Satanları Yakından İlgilendiriyor: AYM’den Kritik Rayiç Bedel Kararı!

Anayasa Mahkemesi, paylı mülkiyetli (hisseli) taşınmazların satışında diğer paydaşların sahip olduğu ön alım hakkına (şufa hakkı) ilişkin kritik bir karara imza attı. Yüksek Mahkeme, davalarda hakime rayiç bedel belirleme yetkisi tanıyan ve bedelin peşin yatırılmasını zorunlu kılan düzenlemeyi iptal etti.

Yıllardır Uygulanan Kural İptal Edildi

Türk Medeni Kanunu'nun 732. maddesine göre, paylı mülkiyette bir paydaşın taşınmazdaki payını üçüncü bir kişiye satması durumunda diğer paydaşlar ön alım hakkını kullanabiliyordu. Hak sahipleri bu hakkı dava yoluyla kullanırken, daha sonra getirilen bir düzenlemeyle hakimlere dava sürecinde hızlıca "rayiç bedel" belirleme yetkisi verilmişti.

İlgili kanun maddesi şu hükmü içeriyordu:

“Dava konusu payın rayiç bedeli hâkim tarafından gecikmeksizin belirlenir. Önalım hakkı sahibi, belirlenen rayiç bedel ile alıcıya düşen tapu giderlerini... verilen kesin süre içinde nakden yatırmakla yükümlüdür.”

Anayasa Mahkemesi'nden Mülkiyet Hakkı Vurgusu

Mahkemelerden gelen itirazlar ve milletvekillerinin başvuruları üzerine konuyu değerlendiren Anayasa Mahkemesi, söz konusu düzenlemenin mülkiyet hakkının kullanılmasına engel teşkil ettiği sonucuna vardı.

Yüksek Mahkeme; ön alım hakkını kullanmak isteyen paydaşın ödeme yükümlülüğünün hakim tarafından belirlenen rayiç bedelle sınırlandırılmasının hak ihlali yarattığına dikkat çekti. Bu doğrultuda, ilgili maddedeki "rayiç bedeli", "gecikmeksizin" ve "kesin süre" ibarelerinin iptal edilmesine karar verildi.

Karar Ne Zaman Yürürlüğe Girecek?

Anayasa Mahkemesi'nin verdiği iptal kararının, yasal düzenlemeler için yetkililere zaman tanınması amacıyla 9 ay sonra yürürlüğe gireceği açıklandı. Bu süre zarfında mevcut uygulamalar takip edilecek, ancak kararın yürürlüğe girmesiyle birlikte hisseli gayrimenkul satışlarında ön alım hakkı davalarının işleyişinde önemli değişiklikler bekleniyor.