Duruşmalara 3 Ay Sınırı, Dijital Noter ve DNA Düzenlemesi: 12. Yargı Paketi Sunuldu

AK Parti tarafından Meclis’e sunulan teklif, yargı süreçlerini hızlandırmayı ve etkinleştirmeyi hedefliyor. İşte öne çıkan başlıklar:

1. Yargılamada Hız ve Verimlilik

• Duruşma Süresi: Duruşmalar arasındaki süre kural olarak 3 ayı geçemeyecek.
• İdari Yargı: Tek hakimle karara bağlanacak dava kapsamı genişletiliyor (öğrenci ve kamu görevlisi uyuşmazlıkları gibi). Dosyaların usul nedeniyle mahkemeler arasında gidip gelmesi önlenecek.
• Bilirkişi: Hakimlik ve savcılık mesleğinin gerektirdiği bilgiyle çözülebilecek konularda gereksiz bilirkişiye başvurulması disiplin yaptırımına bağlanıyor.

2. Dijital Dönüşüm ve Kolaylıklar

• Noterlik İşlemleri: Mahkemelerin istediği noter evrakları, artık fiziken değil, elektronik ortamda taranarak güvenli imza ile anında gönderilebilecek.
• Elektronik Satış Portalı: Vesayet altındaki kişilerin taşınır ve taşınmaz satışları, Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) entegre elektronik satış portalı üzerinden yapılacak.
• Duruşmaya Katılım: Ses ve görüntü nakli yoluyla duruşmalara katılımın kapsamı genişletiliyor (ön inceleme duruşmaları dahil).

3. İcra ve Miras Hukuku

• İcra Takibi: Vatandaşın alacağına kolay ulaşması için icra takibinden önce idareye yazılı başvuru ve hesap numarası bildirme zorunluluğu getiriliyor.
• Miras Satışları: Ortaklığın giderilmesi davalarında suistimali önlemek için, taşınmazın satışında ilk açık artırma mirasçılar arasında yapılacak.

4. Faiz Oranlarında Düzenleme

• Kanuni Faiz: Sözleşmede faiz oranı belirtilmemişse, yıllık faiz oranı Merkez Bankası’nın bir önceki yıl sonu reeskont oranının %80’i olarak uygulanacak. Oran yıl içinde 5 puan değişirse, ikinci yarıda yeni oran geçerli olacak.

5. Ceza Muhakemesinde Önemli Değişiklikler

• Genetik İnceleme (DNA): DNA sonuçları kimlikten arındırılarak özel sisteme kaydedilecek. Belli süreler sonunda (beraat, zamanaşımı vb.) imha edilecek. Kişi, haklı nedenle silinmesini talep edebilecek.
• Bilgisayar Araması: Bilgisayar ve kütüklerinde arama, şifre çözme gibi işlemlerde usul netleştiriliyor. Cumhuriyet savcısı kararı 24 saat içinde hakim onayına sunulacak, aksi halde elde edilen veriler derhal imha edilecek. Veriler adli emanette saklanacak ve 15 yıl sonra yok edilecek.

6. Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB)

• Şartlar: Cezanın 2 yıl veya daha az hapis ya da adli para cezası olması, sanığın kasıtlı suçtan mahkum olmaması ve zararın giderilmesi şartları aranacak.
• Denetim: 5 yıllık denetim süresi getiriliyor. Bu sürede kasten suç işlenmez ve yükümlülüklere uyulursa dava düşecek.
• İstisna: İşkence, eziyet ve kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği kötü muamele suçlarında HAGB uygulanmayacak.

7. Diğer Düzenlemeler

• Yargıtay Bozma Kararı: Yargıtay, ilk derece mahkemesi kararlarını sadece görevsizlik ve yetkisizlik gerekçesiyle bozamayacak.
• Belirsiz Alacak Davası: Bu dava türü yürürlükten kaldırılıyor.
• Anayasa Mahkemesi Uyumu: Paket, Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararları doğrultusunda uyum düzenlemeleri de içeriyor.