Dünya Obezite Günü
4 Mart 2022 Dünya Obezite Günü
Yazı boyutu
<p style="text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,"sans-serif""><span style="font-size:14.0pt"><span style="font-family:"Times New Roman","serif""> Bulaşıcı olmayan hastalıklar (BOH), günümüzde dünyadaki en büyük salgınlardan biridir. BOH’nin altında yaygın, önlenebilir risk faktörleri yatmaktadır. Bu faktörler tütün kullanımı, hareketsizlik, sağlıksız beslenme ve alkolün zararlı kullanımıdır. Fazla kilo ve obezite yüzünden her yıl en az 3,4 milyon kişi hayatını kaybetmektedir. Kalp hastalığı, felç ve diyabet riski; beden kütle indeksinin (BKİ) artmasına bağlı olarak giderek artmaktadır. Tüm dünyada fazla kiloluluğun ve obeziteninprevalansı giderek artmakta olup obeziteprevalansı 1975’den beri yaklaşık üç kat artmıştır. Fazla kilolu veya obez olmak; hipertansiyon, hiperlipidemi, kalpdamar hastalıkları, inme, Tip 2 diyabet, bazı kanser türleri, kas-eklem hastalıkları ve solunum sistemi hastalıkları gibi pek çok sağlık sorunları riskini artırır. Dünya Obezite Günü, dünyanın dört bir yanındaki insanların değişim çağrısı yapmak için bir araya geldiği bir gündür. Ancak obeziteyi ele almak için eylemler tüm yıl boyunca gerçekleşiyor. Dünya Obezite Federasyonu obezite konusunda ilerleme kaydetmek için yerel, ulusal ve küresel düzeyde eylem çağrısında bulunuyor. Ülkemizde ise; Türkiye Beslenme ve Sağlık Araştırması (TBSA) 2017 sonuçlarına göre 15 yaş ve üzeri bireylerde obezite% 31,5; düşük fiziksel aktivite düzeyi %42,4 olarak saptanmıştır. Dünya Sağlık Örgütü işbirliğinde yürütülen Türkiye Çocukluk Çağı Şişmanlık 2016 Araştırması sonuçlarına göre ilkokul ikinci sınıf çocuklarda obezite %9,9; 10-18 yaş çocuklarda obezite %9 ve fazla kiloluluk %18.3 bulunmuştur. Ortaokul çocuklarında şişmanlık %10.5, fazla kiloluluk 19,6; lise çağında şişmanlık %5.6, fazla kiloluluk %15 olarak tespit edilmiştir. 2010 yılından itibaren ülkemizde Türkiye Sağlıklı Beslenme ve Hareketli Hayat Programı Yetişkin ve Çocukluk Çağı Obezitesinin Önlenmesi ve Fiziksel Aktivite Eylem Planı 2019-2023 güncellenerek uygulanmaktadır. Ayrıca Bakanlığımız; Türkiye Diyabet Programı, Tuz Azaltma Programlarını uygulamaktadır</span></span>.</span></span></p>
<p style="text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,"sans-serif""><span style="font-size:14.0pt"><span style="font-family:"Times New Roman","serif""> Obeziteden korunmada sağlıklı beslenmek ve fiziksel aktivitenin arttırılması önemlidir. Günümüzde sıklıkla görülen şişmanlık ve şişmanlığa bağlı kronik hastalıklar ile vitamin ve mineral yetersizliklerinin önlenmesi hem birey hem de toplum için önem taşımaktadır. Sağlıklı yaşam biçimi; sağlıklı beslenme ile aktif bir yaşam için arttırılmış fiziksel aktivite düzeyine dayalıdır. Besin gruplarında yer alan besinlerden sağlıklı seçim yapılabilmesi için besinlerin renk çeşitliliğine, yapısal özelliklerine, bireyin sağlık ve hastalık durumuna, yaşına ve cinsiyetine, fiziksel aktivite ve fizyolojik (gebe ve emziklilik) durumunun özelliklerine dayalı, besinlerin posa, yağ, tuz ve eklenmiş şeker içerikleri dikkate alınarak seçimler yapılmalıdır. Hedef her öğünde tabakta yer alan her besin grubundan bir besinin seçilerek tüketilmesidir. Tabağın yanında yer aldığı üzere günlük beslenmede önerilen su tüketiminin sağlanması, günlük beslenmede zeytinyağının yer alması, aktif yaşamın desteklenmesi sağlıklı yaşam biçiminin tamamlayıcısı olarak önem taşımaktadır. Sağlığımız için yetişkinlikte haftanın en az 5 günü ve günde en az 30 dakika orta şiddetli, çocukluk çağında ise günde en az 60 dakika orta ve yüksek şiddetli fiziksel aktivite yapılmalıdır. Günlük beslenmede; taze sebze ve meyvelerin, tam tahıl ürünlerinin, süt ve ürünleri, balık, tavuk ve diğer yağsız etler ile kuru baklagillerin tüketimi sağlıklı seçimlerdir. İşlenmiş ve hazır besinlerden yağ ve şeker içeriği yüksek olanların tüketimi sağlıksız seçimlerdir. Fazla kilolu ve obez bireyler için sağlıklı beslenme önerileri: Besinler diyetisyen tarafından bireye özgü planlanmış porsiyonlarda tüketilmeli, aşırıya kaçılmamalıdır. Yağ ve/veya şeker miktarı azaltılmış (diyet/light) ürünler, her zaman düşük enerji içermez. Bu ürünlerin tüketiminde dikkatli olunmalı ve diyetisyene danışmadan tüketilmemelidir.</span></span></span></span></p>
<p style="text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,"sans-serif""><span style="font-size:14.0pt"><span style="font-family:Symbol">·</span></span><span style="font-size:14.0pt"><span style="font-family:"Times New Roman","serif""> Günlük 2500-3000 ml sıvı ihtiyacının 600-1500 ml’si sudan gelmelidir</span></span></span></span></p>
<p style="text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,"sans-serif""><span style="font-size:14.0pt"><span style="font-family:Symbol">·</span></span><span style="font-size:14.0pt"><span style="font-family:"Times New Roman","serif""> Hazır meyve suları, gazlı içecekler vb. yerine sağlıklı içecekler tercih edilmelidir. </span></span></span></span></p>
<p style="text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,"sans-serif""><span style="font-size:14.0pt"><span style="font-family:Symbol">·</span></span><span style="font-size:14.0pt"><span style="font-family:"Times New Roman","serif""> Kızartma yerine ızgara, haşlama, buharda ve fırında pişirme yöntemleri seçilmelidir.</span></span></span></span></p>
<p style="text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,"sans-serif""><span style="font-size:14.0pt"><span style="font-family:Symbol">·</span></span><span style="font-size:14.0pt"><span style="font-family:"Times New Roman","serif""> Aşırı tuz tüketiminden kaçınılmalıdır.</span></span></span></span></p>
<p style="text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,"sans-serif""><span style="font-size:14.0pt"><span style="font-family:Symbol">·</span></span><span style="font-size:14.0pt"><span style="font-family:"Times New Roman","serif""> Gün boyu aktif olunmalıdır.</span></span></span></span></p>
<p style="text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,"sans-serif""><span style="font-size:14.0pt"><span style="font-family:Symbol">·</span></span><span style="font-size:14.0pt"><span style="font-family:"Times New Roman","serif""> Hızlı vücut ağırlık kaybına neden olan popüler diyetler ve kontrolsüz zayıflama ilaçları kesinlikle uygulanmamalıdır. </span></span></span></span></p>
<p style="text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,"sans-serif""><span style="font-size:14.0pt"><span style="font-family:Symbol">·</span></span><span style="font-size:14.0pt"><span style="font-family:"Times New Roman","serif""> Fazla kilolu ve obez bireylerin zayıflama diyeti önerisi sadece diyetisyen danışmanlığı ile belirlenmelidir.</span></span></span></span></p>
