30/6/2019
30/06/2020
Yazı Detayı
28 Eylül 2020 - Pazartesi 08:25
 
'Türkiye-Azerbaycan Konfederasyonu' kurulmadıkça...
Selahaddin Eş Çakırgil
 
 

Devletlerin birleşmesi, dağılmasından daha kolay mıdır? Çünkü, bir kısım güçler ve güç odakları el değiştirmektedir. Ayrıca, uluslararası denge hesapları da devreye girer.

Mısır’da Nâsır zamanında, 1959 yılında Mısır ve Suriye, ‘Birleşik Arab Cumhûriyeti’ adıyla ‘tek devlet’ oldular. Ama, bu ‘tek devlet’ ‘iki parçalı’ idi ve bu ‘parça’larbirbirine en yakın noktada 350 km.’lik bir uzaklıktaydı. Büyük hayallerle kurulan bu‘ birlik’ 2 yıl sonra dağıldı.

1947’de kurulan Pakistan Devleti de, birbirinden 2 bin km. uzaklıktaki iki parçadan oluşuyordu, (Bengal Körfezi’ndeki) Doğu Pakistan ve (Pencâb Vâdisi’ndeki) Batı Pakistan.. arada da, dev düşman Hindistan vardı. Ve bu (kağıt üzerinde tek olan) devlet de 1971’de ve iki tarafı da Müslüman olan bu iki parça, 1 milyondan fazla insanı yutan korkunç kanlı bir iç-savaş sonunda iki ayrı devlete, Pakistan ve Bangladeş’e dönüştü.

Arada düşman devletlerin bulunduğu, coğrafî bitişik sınırların olmadığı devletlerin ‘birlik’ olmakta başarılı örnek oluşturamadığını hatırlamak da faydalı olur.

Azerbaycan ve Ermenistan güçleri arasında dün yeni çatışmalar meydana geldi.

Ermenistan, Azerbaycan nüfusunun üçte biri (3 milyon kadar) küçücük ve oldukça fakir halkına ve oldukça zayıf ekonomisine rağmen, Azerbaycan topraklarının yaklaşık beşte birini, 27 senedir işgali altında tutabiliyor.

Asıl gerilim konusu olan ve 1890’larda nüfusunun hemen tamamı Müslüman olan, ama şimdi tablo tamamen tersyüz olup, yüzde 90’ından fazlası ermenilerden oluşan ve Azerbaycan içinde, ama Ermenistan’la coğrafî bir bağı olmayan bir adacık gibi duran Dağlık Karabağ (Nagorno Qarabagh) ile, bu bölgeyi Ermenistan’a bağlayan bölgeler ve daha fazlası, Ermenistan’ın 1992’lerde başlayan askerî saldırılarıyla, işgal altına girmiş bulunuyor. Ama, bu bölgelerden kaçan 1 milyonu aşkın sivil halk, (Haydar Aliyev’in deyimiyle) ‘qaçgın’lar’, çeyrek yüzyılı aşkın bir zamandır, öz evlerinden, yurtlarından uzakta Bakû ve diğer şehirlerde perişan vaziyetteler..

Azerbaycan 27 yıldır bir şey yapamıyor, çünkü Rusya ve Ermenistan arasındaki ‘Savunma İşbirliği Andlaşması’ sebebiyle, karşısında Ermenistan değil Rusya var.

 

Bu durumda, Türkiye’nin Azerbaycan’a direkt bir yardımda bulunması da zor.. 1992’de Ermenistan, Azerbaycan içlerinde ilerleyip işgalini genişletirken, Türkiye C. Başkanı Turgut Özal, o dönemde Dışişleri Bakanı olan Hikmet Çetin’in anlattığına göre, ‘Ermenistan sınırına bir tümen asker gönderelim..’ der.. Çetin’in, ‘Niçin efendim?’ sorusu üzerine, Özal, ‘Belki korkarlar..’ diye açıklar gerekçesini.. Ama, ‘Ya korkmazlarsa!’ sorusu üzerine susar.

Çünkü, Özal biliyordu ki, fiilî bir askerî yardım halinde Rusya ile karşı karşıya gelinecekti.

Sadece o mu?

Hayır! Başta Fransa, İngiltere ve B. Amerika olmak üzere bütün mâlûm dünya, Ermenistan’ı, 25 yıldır, ‘Hristiyanlığın Kafkaslar’daki kahraman askerleri..’ diye selâmlıyorlar, medyalarında..

Ve, Ermenistan, istiklâl bayrağını, Sovyet Rusya’nın dağılmasından hemen sonra, Ermeni Kilisesi’nin eline vermiştir. Azerbaycan’da ise, kendilerini -sözde- ziyâlılar/ aydınlar diye isimlendiren yönetim kadroları, komunist dönemden kalma bir anlayışla kendi halkının inancından korkuyor, İslamofobi onları da esir almış bulunuyor.

Halbuki, halkının manevî dinamiklerinden habersiz veya ona düşman bir anlayışa sahip kadroların, sırf askerî silah ve teçhizat üstünlüğüyle netice alabileceğini sanmak büyük gaflet olur.

 

Bir diğer konu: Ermenistan’ın Türkiye üzerindeki emelleri ve 1915 Hadiseleri’nin Türkiye üzerine yıkmak için uluslararası entrikalar hazırlamasından sonra, bu iki komşu devletin dost olması mümkün mü?

Selçuklu’lardan beri, Müslüman halkla -farklı dinlerden olmalarına rağmen- bu kadar birlikte ve barış içinde yaşamış ermeni halkının yeri ayrıdır. Ama, Ermeni nasyonalistleri, o tarihî geçmişi zehirlediler. Çünkü, Sovyet Rusya dağıldığında, 29 yıl önce bağımsızlıklarını ilân ederken yaptıkları anayasalarına, ‘Batı Ermenistan’ın kurtarılması’ idealini de yazdılar.

Batı Ermenistan, yani, Türkiye’nin doğusu!

Bu hedef, anayasa maddesi olarak dururken, Türkiye böyle bir ‘komşu’ ile nasıl iyi ilişkiler kurabilir?

YAZININ  TAMAMINI OKUMAK İÇİN TIKLAYIN

 
Etiketler: 'Türkiye-Azerbaycan, Konfederasyonu', kurulmadıkça...,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
21 Ekim 2020
Siyasî ağız dalaşlarına kapılmadan düşünmek imkânsız mı?
19 Ekim 2020
‘İfade Hürriyeti'nin, yeni bir ‘savaş metodu' olarak kullanılması mı?
18 Ekim 2020
Bir dokun, bin ‘âhh' dinle, ‘kâse-i fağfûr'dan…
16 Ekim 2020
İç ve dış tezgâhlı yeni oyunlara karşı teyakkuz halinde olmak..
14 Ekim 2020
Kıbrıs'ta bu kez, kale içeriden ele geçirilmek isteniyor..
12 Ekim 2020
Çare, ‘haksız güçlü' ve ‘haklı zayıf' olmamakta..
08 Ekim 2020
‘Nasıl bir münasebet var?' dedirten bir ‘hediyeleşme'nin devamı daha da ilginç..
05 Ekim 2020
Ermenistan, savaş ateşini ‘Neron mantığı'yla yaygınlaştırmaya çalışıyor
02 Ekim 2020
Zamâne Fir'avunları, ‘Uluslararası Hukuk' Adına Zorbalık Yarışında!
01 Ekim 2020
‘Azerbaycan- Ermenistan', sadece bir ‘Kafkasya mes'elesi' değil!
27 Eylül 2020
İnsan'ı, ‘sûret'ine göre değil, ‘sîret'ine göre ölçmek
23 Eylül 2020
‘Emperial-şeytanî güçler', nasıl da mâsum çalışıyorlar?
21 Eylül 2020
Tartışmacılarımız nasıl da aydınlatıyorlar!
16 Eylül 2020
‘Mayın tarlasında hür dolaşma olur mu?
13 Eylül 2020
*Dün, 12 Eylûl 1980 Askerî Darbesinin 40. Yılı idi.
09 Eylül 2020
‘Dünya Nasıl Yapıyorsa Öyle Yapılmalı, Bu Kadar Kolay!' imiş!
07 Eylül 2020
‘Uluslararası hukuk', bir ‘güç ve zorbalık dayatması'ndan başka nedir ki?
04 Eylül 2020
Bütün gelişmeler, o ezelî, ‘zıd değerler arası savaş'ın yansımaları..
02 Eylül 2020
Bir kıvılcımın, bütün dünyayı ateşe verebildiği bir çağda..
31 Ağustos 2020
‘Tefrit' ve ‘İfrat'tan kurtulup, ‘itidal'e ulaşamayacak mıyız?
28 Ağustos 2020
Sadece Yunanistan'la değil; Bütün emperial dünya ve kuklalarıyla..
26 Ağustos 2020
Karadeniz'in sihirli güzellikleri ve yıkıp geçen âfetleri içinde..
24 Ağustos 2020
Jeolojik sondajlar, ‘jeo-politik'tir de..
21 Ağustos 2020
Bu kadar basit bir kurnazlığa yine düşecek miyiz, sahi?
20 Ağustos 2020
Rakib veya hasmın övgü ve yergisi de aynı hedefe yöneliktir
17 Ağustos 2020
‘Mâzi kitâbelerde okur ihtişâmını, /Ağlar kitâbelerde kalan i'tibârına..'
15 Ağustos 2020
Doğu Akdeniz Gerilimi ve.. Kemâleddin Erbakan
10 Ağustos 2020
Trump, Biden'ı ‘dinsizlik'le suçlarken, bizden kime benziyor?
07 Ağustos 2020
‘Atom bombasını kullanan bir devlet, barbar bir devlettir!'
05 Ağustos 2020
Trump batıyor mu, çıkıyor mu?
02 Ağustos 2020
‘Gönül birliği' mesafe de dinlemez, ferman da..
24 Temmuz 2020
‘Sen bizde değilken de, biz ezelden beri sendeydik yine..'
20 Temmuz 2020
Hesaplaşma mı? ‘Vurgun korkusu taşıyan, inci avına çıkmasın!
13 Temmuz 2020
‘Tevhîd inancının mâbedi', ilk tesis gayesine döndürüldü; hepsi bu!
10 Temmuz 2020
‘N'olacak bu Amerika'nın ve Trump'ın hali?
09 Temmuz 2020
Siyaset, hizmet değil de; riyaset ve enaniyet davasına dönüşünce..
09 Temmuz 2020
Merhaba ve Eğitim Sistemimize Bakış
09 Temmuz 2020
Eğitimdeki Tarihsel Yol Haritamız
09 Temmuz 2020
Aforizmalar ve Finlandiya örneği
09 Temmuz 2020
GELECEK İÇİN FETEMM ya da STEM
09 Temmuz 2020
Yine Yeni Yeniden
09 Temmuz 2020
Yine Yeni Yeniden
09 Temmuz 2020
PISA ve Türkiye’de ki eğitim nasıl düzelir
09 Temmuz 2020
Öğretmenler Günü ve Öğretmenlerin Durumu; “Bir 24 Kasım Masalı”
09 Temmuz 2020
Eğitim Gündemi
09 Temmuz 2020
SOSYAL MEDYA BAĞIMLILIĞI VE ÖĞRENCİLERİMİZ
Haber Yazılımı